Wejście do lodowatej wody na kilka minut to prosty sposób na solidny zastrzyk energii. Regularne kąpiele tego typu mogą też bezpośrednio wpływać na ogólne samopoczucie i wzmacniać układ odpornościowy. To przede wszystkim te kwestie z roku na rok przyciągają coraz więcej zwolenników morsowania. Kiedy można o nim mówić? Czy taka aktywność wiąże się tylko z zaletami? Jakie są jej ograniczenia? Na te i inne pytania odpowiadamy w tym artykule.
- Morsowanie polega na krótkotrwałym zanurzeniu ciała w zimnej wodzie, zwykle poniżej 15°C.
- Kontakt z zimną wodą wywołuje natychmiastową reakcję układu nerwowego, oddechowego i krążenia.
- Regularne morsowanie może wpływać m.in. na samopoczucie, sen, tolerancję zimna i funkcjonowanie układu odpornościowego.
- Zbyt gwałtowne wejście lub zbyt długi pobyt w wodzie zwiększają ryzyko wychłodzenia i pogorszenia sprawności.
- Typowe morsowanie trwa około 3–5 minut, jednak czas powinien być zawsze dopasowany do doświadczenia i reakcji organizmu.
- Najważniejsze są rozsądek, stopniowe oswajanie się z zimnem i niewydłużanie pobytu w wodzie na siłę.
Czym właściwie jest morsowanie?
Morsowanie to celowe, krótkotrwałe zanurzenie ciała w zimnej wodzie, najczęściej o temperaturze poniżej 15°C. Z reguły odbywa się w okresie jesienno-zimowym. Morsować można zarówno w naturalnych akwenach jak morze czy jezioro, jak i wewnątrz budynku w chłodnym basenie, czy nawet wannie. Ekspozycja na zimną wodę trwa najczęściej od 3 do 5 minut, do wysokości klatki piersiowej lub szyi. Pływanie nie jest konieczne.
Co dzieje się z organizmem po wejściu do zimnej wody?
Wpływ zimnej wody na organizm zaczyna się niemal natychmiast po zanurzeniu. W pierwszej kolejności reagują układ nerwowy, oddechowy i układ sercowo-naczyniowy, a następnie uruchamiane są mechanizmy ograniczające utratę ciepła. U osób praktykujących regularne morsowanie reakcje te mogą z czasem przebiegać łagodniej.
| Etap | Co dzieje się w organizmie? |
|---|---|
| Pierwsze sekundy | Oddech i tętno przyspieszają, a naczynia krwionośne w skórze i kończynach zwężają się. Dzięki temu organizm ogranicza oddawanie ciepła do otoczenia. |
| Pierwsza minuta | Krew jest w większym stopniu kierowana do centralnych części ciała, a ciśnienie tętnicze wzrasta. Początkowo intensywna reakcja organizmu zaczyna stopniowo się stabilizować. |
| Kolejne minuty | Temperatura skóry i kończyn stopniowo spada. Organizm zwiększa produkcję ciepła, między innymi poprzez pracę mięśni i pojawiające się drżenie. Przy dłuższym zanurzeniu zmniejsza się także sprawność wychłodzonych dłoni i nóg. |
| Po wyjściu z wody | Organizm nie wraca natychmiast do temperatury sprzed wejścia do wody. Przez kolejne kilkadziesiąt minut temperatura głęboka ciała może jeszcze spadać (tzw. afterdrop), dlatego uczucie chłodu bywa silniejsze już po zakończeniu morsowania. |
Czy morsowanie jest zdrowe?
Dla zdrowej osoby morsowanie może być wartościową formą aktywności, pod warunkiem że jest praktykowane rozsądnie i z uwzględnieniem reakcji własnego organizmu. Regularny kontakt z zimną wodą wywołuje adaptację do niskiej temperatury i może wpływać na funkcjonowanie kilku układów organizmu. Nie oznacza to jednak, że im zimniejsza woda lub dłuższy pobyt, tym lepszy efekt. Organizm potrzebuje czasu na przyzwyczajenie się do takiego bodźca, a tolerancja zimna różni się między poszczególnymi osobami.
Po zimnej kąpieli dobrze mieć miejsce, do którego można wrócić, odpocząć i spędzić resztę dnia w komfortowych warunkach. W Bursztynowe Resort & SPA w Stegnie na Gości czekają apartamenty oraz całoroczna strefa Wellness z basenem, jacuzzi i saunami.
Korzyści odczuwalne bezpośrednio po wejściu do wody
Efekty zimnej kąpieli można odczuć jeszcze w trakcie lodowatej kąpieli oraz krótko po wyjściu z wody. Przede wszystkim kontakt z zimną wodą pobudza współczulny układ nerwowy i zwiększa wydzielanie katecholamin (hormonów i neuroprzekaźników, m.in. adrenaliny i noradrenaliny), dlatego w trakcie i po morsowaniu wiele osób odczuwa wyraźne pobudzenie, większą czujność i przypływ energii. U części osób pojawia się również poprawa samopoczucia i nastroju.
Korzyści przy regularnym morsowaniu
Przy regularnym morsowaniu mogą pojawiać się także efekty związane z funkcjonowaniem organizmu w dłuższej perspektywie:
- Mniejszy poziom odczuwanego stresu – efekt ten wiąże się ze zmianą sposobu, w jaki układ nerwowy reaguje na stresujące bodźce.
- Wpływ na odporność organizmu – wiąże się ze zmianami w działaniu komórek i procesów odpowiedzialnych za reakcję immunologiczną.
- Lepsza jakość snu – może wynikać z wpływu na regulację układu nerwowego i wyciszenie organizmu.
- Lepsze samopoczucie na co dzień – wiąże się m.in. ze zmianami w pracy układu nerwowego i hormonalnego.
- Sprawniejsze wykorzystanie glukozy – związane jest z większą wrażliwością na insulinę, dzięki czemu komórki łatwiej pobierają glukozę z krwi.
- Lepsza tolerancja niskiej temperatury – organizm z czasem reaguje na zimno łagodniej.
- Sprawniejsze wytwarzanie ciepła – organizm może skuteczniej uruchamiać mechanizmy pomagające utrzymać temperaturę w chłodnych warunkach.
- Wpływ na stan zapalny – może pomagać ograniczać nadmierną reakcję zapalną i wspierać regenerację tkanek.
Zimna kąpiel może być wykorzystywana także po intensywnym wysiłku fizycznym. Badania nad zanurzeniem w zimnej wodzie wskazują, że może ono zmniejszać bolesność mięśni odczuwaną w kolejnych godzinach i dniach po treningu. Efekt ten może pojawić się już po pojedynczej sesji zastosowanej po wysiłku.
Kiedy morsowanie może zaszkodzić?
Morsowanie może zaszkodzić przede wszystkim wtedy, gdy organizm zostanie wystawiony na zimno zbyt gwałtownie lub na zbyt długo. W pierwszym przypadku reakcja organizmu może być na tyle intensywna, że pojawią się problemy z oddechem, zawroty głowy lub wyraźne osłabienie. Z kolei zbyt długi pobyt w wodzie prowadzi do postępującego wychłodzenia, pogorszenia koordynacji i utraty sprawności ruchowej. Jeśli mimo takich objawów ekspozycja trwa dalej, rośnie ryzyko znacznego wychłodzenia i hipotermii.
Kto nie powinien morsować?
Z morsowania najlepiej zrezygnować podczas trwającej infekcji, gdy organizm wyraźnie nie jest w dobrej formie. Aktywność ta może bowiem pogorszyć aktualny stan. Przed rozpoczęciem zimnych kąpieli warto też skonsultować się z lekarzem w przypadku:
- chorób serca i układu krążenia,
- niekontrolowanego nadciśnienia,
- chorób neurologicznych,
- chorób przewlekłych, które mogą wpływać na reakcję organizmu na zimno,
- ciąży.
7 zasad bezpiecznego morsowania
Bezpieczne morsowanie nie wymaga skomplikowanych przygotowań, ale warto trzymać się kilku podstawowych zasad. Najważniejsze z nich to:
- Nie morsować samemu – w razie zasłabnięcia, problemów z oddychaniem albo trudności z wyjściem z wody druga osoba może szybko zareagować.
- Wchodzić do wody stopniowo – pozwala to ograniczyć gwałtowność pierwszej reakcji organizmu na zimno i łatwiej opanować oddech.
- Nie traktować czasu w wodzie jak wyniku do pobicia – zbyt długa ekspozycja zwiększa ryzyko wychłodzenia i pogorszenia sprawności ruchowej.
- Sprawdzić warunki przed wejściem – fale, silny wiatr, prądy czy trudne zejście mogą sprawić, że wyjście z wody będzie znacznie trudniejsze niż wejście.
- Nie morsować po alkoholu – alkohol zaburza ocenę sytuacji i może maskować odczuwanie zimna.
- Pozostać blisko brzegu i łatwego wyjścia z wody – wraz z wychłodzeniem spada siła i precyzja ruchów, dlatego dystans, który na początku wydaje się niewielki, później może okazać się problemem.
- Przygotować suche ubrania i ręcznik – po wyjściu z wody organizm nadal może się wychładzać, dlatego szybkie osuszenie i przebranie pomagają ograniczyć dalszą utratę ciepła.
Ile czasu można przebywać w zimnej wodzie?
Czas, który można bezpiecznie spędzić w zimnej wodzie, jest bardzo indywidualną kwestią. Typowe morsowanie trwa około 3–5 minut, jednak osoby, które dopiero zaczynają, powinny ograniczyć pierwsze wejścia nawet do kilkudziesięciu sekund. Osoby morsujące regularnie mogą z kolei pozostawać w wodzie dłużej, o ile dobrze tolerują niską temperaturę. Najważniejsza jest obserwacja własnego organizmu i niewydłużanie pobytu na siłę – sam czas spędzony w wodzie nie powinien być celem tej aktywności.
Czy warto spróbować morsowania?
Jeśli nie ma przeciwwskazań zdrowotnych, a sama aktywność jest podejmowana rozsądnie, morsowanie może być doskonałym pomysłem. To prosta forma zimowej aktywności, która nie wymaga specjalistycznego sprzętu, dużych nakładów ani wielogodzinnych treningów. Wystarczy odpowiednie miejsce, kilka minut i odrobina konsekwencji, by wprowadzić do codzienności coś nowego. Dla wielu osób morsowanie staje się z czasem sezonowym rytuałem, okazją do wyjścia z domu i sposobem na przełamanie rutyny. Właśnie dlatego warto potraktować pierwsze wejście nie jak test wytrzymałości, ale po prostu jako nowe doświadczenie i sprawdzić, czy taka forma aktywności rzeczywiście będzie odpowiednia.
Morsowanie może być też dobrym pretekstem, by odkryć Bałtyk poza sezonem. Zimowe wejście do morza można połączyć ze spacerem po plaży, a później odpocząć w komfortowych warunkach. Planując taki wyjazd zapraszamy Państwa do naszego hotelu w Stegnie nad morzem, gdzie po aktywnym czasie nad morzem można skorzystać m.in. z basenu, jacuzzi i strefy saun.
FAQ
Czy podczas morsowania trzeba zanurzać głowę?
Nie, podczas morsowania głowa zwykle pozostaje nad powierzchnią wody. Zanurzanie jej nie jest konieczne, zwłaszcza na początku przygody z tą aktywnością.
Czy trzeba umieć pływać, żeby morsować?
Nie, jeśli morsowanie polega na krótkim zanurzeniu w płytkiej wodzie. Warto jednak pozostawać w miejscu, w którym można swobodnie stać i łatwo wyjść na brzeg.
Czy można morsować samemu?
Nie powinno się. Obecność drugiej osoby pozwala szybciej zareagować w razie zasłabnięcia, problemów z oddychaniem lub trudności z wyjściem z wody.
Czy można morsować podczas przeziębienia?
Nie powinno się. Aktywna infekcja, w tym przeziębienie, jest czasowym przeciwwskazaniem do morsowania.
Czy po morsowaniu trzeba od razu się ogrzać?
Tak, po wyjściu warto szybko się osuszyć, zdjąć mokre rzeczy i założyć suche, ciepłe ubrania, ponieważ organizm może nadal tracić ciepło.
Od jakiej temperatury wody można mówić o morsowaniu?
Nie ma jednej sztywnej granicy. Za zimną wodę często uznaje się temperaturę poniżej 15°C. Typowe zimowe morsowanie odbywa się zwykle w znacznie chłodniejszej wodzie mającej nawet blisko 0°C.
Czy przed rozpoczęciem morsowania trzeba zrobić badania?
Nie ma jednego zestawu badań obowiązkowych dla każdej zdrowej osoby. Przy chorobach przewlekłych, szczególnie dotyczących serca i układu krążenia, albo przy wątpliwościach dotyczących zdrowia warto wcześniej skonsultować się z lekarzem.
